Sidebar

17
Chủ nhật, 12

Top Stories

Trám đen làng Vân Xuyên, xã Hoàng Vân thơm, bùi, béo ngậy là đặc sản ẩm thực nổi tiếng một miền quê. Ai đã được thưởng thức một lần thì nhớ mãi, không thể nào quên: ''Nhớ lắm Vân Xuyên mùa trám chín/ Dáng thoi quê đen bóng mơ màng/ Thơm bùi thi vị đời quý mến/Gỏi trám thần tiên đệ nhất 'nham' (1).Trám đen không chỉ đi vào ẩm thực như là món ăn tao nhã, mà còn đi vào thi ca. Đã có nhiều bài thơ hay viết về cây trám đen và các món ăn được chế biến từ trám. Hiephoa.net trân trọng giới thiệu bài thơ của anh Nguyễn Mạnh Hùng- Câu lạc bộ thơ Cựu chiến binh Việt Nam viết về đặc sản nham trám Vân Xuyên.

Ai về du lịch Hiêp Hòa
Lối qua cầu Vát, hay phà Đông xuyên
Từ Đình Trám ngược Thái Nguyên
Nhớ dừng chân bến Vân Xuyên quê Mình
Đông Tây Nam Bắc ngôi Đình
Vào mùa Nham Trám mời mình nhớ ta
Hương thơm từ Trám tỏa ra
Nghệ nhân chế biến quả là khéo thay
*
Quý mời lữ khách vào đây
Nâng ly rượu nhạt Nham này mời xơi
Dựng đũa thử miếng người ơi
Hương thơm của đất ,của trời Vân Xuyên
Ăn vào cho dạ ấm lên
Vị ngon Nham Trám quê em kính mời.
Không ăn thử miếng người ơi
Lời mời du lịch quê tôi đượm nồng.

Núi Ngọc 8/8/2017

(1) Thơ Xuân Miễn 

Cách làm món nham trám>>

 

Nói đến “ Anh Luyện cây” ở thôn Bảo An- Hoàng An thì ai cũng biết; Nhờ sự kết nối của nhạc sĩ Quang Chỉnh tôi có dịp tìm đến người có bí danh là lạ này.

Tên thật của anh là Dương Văn Luyện 53 tuổi ở xóm Trại Dạ- Bảo An, nhà gần UBND xã Hoàng An cách 300m đi Hoàng Lương; Rót chén trà nóng anh mời tôi và nhạc sĩ, cái hương thơm thơm, màu nước xanh và vị ngọt nơi đầu lưỡi khi chép chép khiến tôi lâng lâng- Quả thật trà Bảo An ngon.

Anh Lê Hồng Quang Tân Định Hoàng Lương đang xem cây bưởi Diễn

Qua câu chuyện anh cho biết: Anh làm nghề này đã được trên 15 năm, buổi sơ khai ban đầu cũng rất khó khăn về giống, vốn, kỹ thuật nhưng được vợ- chị Nguyễn Thị Thanh cùng gia đình động viên tiếp sức anh lại quyết tâm say với nghề, anh có 1 mẫu 3 sào vườn để thực hiện ước mơ; Qua các hoạt động của tổ chức hội anh được giới thiệu và tập huấn nâng cao tại Viện Rau quả Trung ương ở Trâu Quỳ Hà Nội; Được thực tập triết gép cây con do các giáo sư và nhà chuyên môn hướng dẫn, nên thành công đã nối tiếp thành công với anh; nợ vay được trả hết, số tích lũy trong nhà mỗi năm mỗi tăng nhanh; Anh nói “ Em yêu cây con như các cháu trong nhà bác ạ- Mình bắt sâu, chăm sóc tận tình nó nó sẽ trổ mầm xanh kết trái…” Quả thật nếu không yêu thì vườn của anh đã không xanh, khách đã không đến với anh. Đang trao đổi thì khách hàng đến hỏi mua cây giống đó là anh: Lê Hồng Quang ở Tân Định Hoàng Lương anh đang muốn tìm mua 100 cây giống bưởi Diễn để trồng trên đất vườn nhà…

Cây công trình đang chờ xuất bán

Tranh thủ có khách, anh nói các bác thông cảm cho em, ra vườn cây vừa nói chuyện em vừa phục vụ khách hàng. Quả thật 07 sào vườn ươm của anh rất bắt mắt đủ các loại: Bưởi da xanh, bưởi vỏ đỏ tôm đỏ,  trám đen, hồng xiêm soài, na dai… Cây công trình đang ủ đất chờ chuyển đi như: Phượng vĩ, bằng lăng, xấu, vú sữa, cỏ Nhật ( giống cỏ phục vụ sân bóng đá). Khách hàng của anh gồm các tập thể cá nhân trong ngoài huyện đến đặt mua hoặc hợp đồng trồng theo kế hoạch; Anh nói: Hàng cây bên Hồ Thống Nhất huyện Hiệp Hòa cũng của nhà em trồng đấy…” Cây trồng ở trường Tiểu học số I Đức Thắng, cây trong bệnh viện Đa khoa huyện; Một số cây ở Bích Động huyện Việt Yên, ở thành phố Bắc Giang, ở các tỉnh ngoài thì có: Công ty bất động sản ở Mỹ Đình Hà Nội, Thái Nguyên…Vừa vui vẻ nói chuyện anh vừa bắt những con sâu núp dưới những lá xanh non…

Bắt sâu chăm cây giống

Tôi hỏi anh có thuê người làm không? Anh nói có chứ, hai vợ chồng làm sao suể nhất là những đơn đặt hàng lớn, nhận trồng cây cho công trình phải có xe vận chuyển đi xa, trồng, chăm sóc; Vụ xuân là vụ bán con giống mạnh nhất, có những lúc 6- 8 người làm; hoặc những khách hàng đặt cây 3-5 năm tuổi trồng ở lề đường giao thông, trường học, khu công viên, khu đô thị đang xây dựng…

Vườn ươm giống Hồng xiêm soài

Tôi tò mò: Anh làm cây thu nhập có hơn làm ruộng không?- anh cười chân thành, “… vất vả nhưng cũng để ra được 300-400 triệu mối năm anh ạ…”

Niềm vui bên cây Soài giống trổ hoa

Anh còn ước mơ mở rộng vườn ươm rộng gấp hai gấp ba, dựng ngôi nhà cao hơn, to hơn, tạo công ăn việc làm cho nhiều công nhân hơn nữa…“ Cây em không sống, giống không tốt em không lấy tiền” “ cây chết em còn mặt mũi nào trông thấy các anh- là nông dân chỉ có làm ăn thật thà mới bền lâu anh ạ…”  Khách hàng tin tưởng đến với anh ngày càng đông.

Giấy khen về thành tích xuất sắc của Hội Cựu chiến binh huyện tặng

Những năm vừa qua anh luôn được các cấp hội khen thưởng vì thành tích xuất sắc phát triển kinh tế gia đình, anh còn là Phân hội trưởng Hội Cựu chiến binh thôn Bảo An.

Từ trái sang: Anh Quang, anh Luyện, chị Thanh, nhạc sĩ Quang Chỉnh

Tôi tranh thủ ghi số điện thoại của anh: 01685105913 bắt tay thật chặt và chào người nông dân chất phác thật thà, đam mê cây giống, cây trồng đất Hoàng An, xã nông thôn mới, xã Anh hùng.

Chia tay anh, nhạc sĩ Quang Chỉnh dí dỏm nhận xét: Quả thật quyết tâm và trí tuệ đã đưa “ Anh Luyện cây” đi lên ngay trên mảnh đất của mình

Giống hồng xiêm soài quả to, thơm ngọt

Nếu bạn có nhu cầu về cây giống ăn quả, cây lấy gỗ, cây công trình hãy đến với: Trung tâm giống cây trồng Dương Văn Luyện.  

Hương Giang

Trong đời sống văn hóa tâm linh của người Việt Nam có rất nhiều nơi thờ cúng khác nhau như đình, đền, chùa, miếu, phủ, quán, am,… Nhưng không phải ai cũng hiểu được ý nghĩa của những địa điểm thờ cúng đó. Cứ khấn, cứ vái cứ đi nhưng vẫn có người còn lơ mơ chưa rõ lắm nơi mình đến- đi và  hành lễ...

Cho nên có rất nhiều người đi chùa mà không hiểu được ý nghĩa của việc đi chùa, ở gần nhà có cái đình mà cũng không hiểu vì sao cái đình lại “mọc” lên ở đó,…

Vì vậy, chúng tôi đã biên tập bài viết này để giúp bạn đọc dễ dàng phân biệt được các địa điểm thờ cúng khác nhau, hiểu được ý nghĩa của việc thờ cúng và những nhân vật được thờ cúng trong đó.

Chùa là gì?

Chùa là cơ sở hoạt động và truyền bá Phật giáo, là nơi tập trung sinh hoạt, tu hành và thuyết giảng đạo Phật của các nhà sư, tăng, ni. Mọi người kể cả tín đồ hay người không theo đạo đều có thể đến thăm viếng, nghe giảng kinh hay thực hành các nghi lễ Phật giáo.

Ở một số nơi, chùa cũng là nơi cất giữ xá lị và chôn cất các vị đại sư.

Đình là gì?

Đình là nơi thờ Thành hoàng của các làng, đồng thời là nơi hội họp, bàn việc của dân làng. Đình được coi là trung tâm sinh hoạt văn hóa gắn bó với một cộng đồng cư dân và mang đặc trưng của nền văn minh lúa nước Việt Nam.

Cach phan biet Chua, Dinh, Den, Mieu, Nghe, Dien, Phu, Quan, Am - Anh 1

Đình làng Đình Bảng.

Thành hoàng là người có công với dân, với nước, lập làng, dựng ấp hay sáng lập nên một nghề (ông tổ của nghề). Dưới các triều vua thường có sắc phong cho Thành hoàng, vì hầu hết Thành hoàng đều có công với nước. Dân làng, hay phường hội đi lập nghiệp nơi khác cũng xây miếu, đền thờ Thành hoàng quê gốc của mình tại nơi ở mới.

Đền là gì?

Đền là công trình kiến trúc được xây dựng để thờ cúng một vị Thánh hoặc những nhân vật lịch sử được tôn sùng như thần thánh. Ở Việt Nam, phổ biến nhất là các đền thờ được xây dựng để ghi nhớ công ơn của các anh hùng có công với đất nước hay công đức của một cá nhân với địa phương được dựng theo truyền thuyết dân gian.

Cach phan biet Chua, Dinh, Den, Mieu, Nghe, Dien, Phu, Quan, Am - Anh 2

Đền Kiếp Bạc.

Các đền nổi tiếng có thể kể đến ở nước ta như Đền Hùng, đền Kiếp Bạc, đền Sóc, đền Trần… thờ các anh hùng dân tộc.

Đền Voi Phục, đền Bạch Mã, đền Kim Liên, đền Quán Thánh…thờ các vị thánh theo truyền thuyết dân gian.

Miếu là gì?

Miếu là một dạng di tích văn hóa trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam có quy mô nhỏ hơn đền. Đối tượng được thờ ở miếu rất đa dạng, thể hiện ở tên gọi của miếu – tên gọi theo đối tượng được thờ thường phiếm chỉ và tượng trưng.

Ví dụ: miếu Cô, miếu Cậu, miếu thờ thần núi gọi chung là miếu Sơn thần, miếu thờ thần nước gọi là miếu Hà Bá hoặc miếu Thủy thần. Miếu thờ thần đất gọi là miếu thổ thần hoặc thần Hậu thổ.

Miếu thường được xây trên gò cao, nơi sườn núi, bờ sông hoặc đầu làng, cuối làng, những nơi yên tĩnh để quỷ thần có thể an vị, không bị mọi sự ồn ào của đời sống dân sinh. Ở một số nơi, trong các ngày giỗ thần như ngày sinh, ngày hóa (nhân thần), ngày hiện hóa (thiên thần) làng mở tế lễ, mở hội, nghinh rước thần từ miếu về đình. Tế lễ xong, lại rước thần về miếu yên vị.

Miếu nhỏ còn được gọi là Miễu (cách gọi của người miền Nam)

Nghè là gì?

Một hình thức của đền miếu, thờ thần thánh. Đây là kiến trúc thường có mối quan hệ chặt chẽ với một di tích trung tâm nào đó. Nghè có khi thờ thành hoàng làng ở làng nhỏ, được tách ra từ làng gốc như Nghè Hải Triều (Cẩm Giàng – Hải Dương).

Nghè cũng có thể là một ngôi đền nhỏ của một thần trong xã nhằm thích ứng với dân sở tại để tiện việc sinh hoạt tâm linh khi ngôi đền chính khó đáp ứng được nhu cầu thờ cúng thường nhật, như Nghè ở Trường Yên là một kiến trúc phụ của đền vua Đinh.

Hiện ngôi nghè cổ nhất được tìm thấy từ thế kỷ XVII.

Điện thờ là gì?

Điện là sảnh đường cao lớn, thường chỉ chỗ Vua Chúa ở, chỗ Thần Thánh ngự. Như vậy Điện thờ là một hình thức của Đền, là nơi thờ Thánh trong tín ngưỡng Tam tứ phủ. Tuy vậy quy mô của Điện nhỏ hơn Đền và Phủ, lớn hơn so với Miếu Thờ. Điện thông thường thờ Phật, thờ Mẫu, Công đồng Tam tứ phủ, Trần Triều và các vị thần nổi tiếng khác.

Điện có thể của cộng đồng hoặc tư nhân. Trên bàn thờ thường có ngai, bài vị, khám, tượng chư vị thánh thần và các đồ thờ khác: tam sơn, bát hương, cây nến, đài, lọ hoa, vàng mã,…

Phủ là gì?

Phủ là đặc trưng của tín ngưỡng thờ Mẫu (tín ngưỡng bản địa của người Việt Nam). Một số nơi thờ tự (ở Thanh Hóa) gọi đền là phủ. Có thể hiểu Phủ là nơi thờ tự Thánh Mẫu khá sầm uất, mang tính chất trung tâm của cả một vùng lớn, vượt ra ngoài phạm vi địa phương, thu hút tín đồ khắp nơi đến hành hương (tương tự như chốn Tổ của sơn môn đạo Phật).

Ngôi phủ sớm nhất còn lại hiện biết là điện thờ các thần vũ nhân ở chùa Bút Tháp, có niên đại vào giữa thế kỷ XVII.

Quán là gì?

Quán là một dạng đền gắn với đạo Lão (Đạo giáo). Vào các thế kỷ XI và XIV đạo Lão ở Việt nặng xu hướng thần tiên nên điện thờ thực chất giống như một đền thờ thần thánh.

Cach phan biet Chua, Dinh, Den, Mieu, Nghe, Dien, Phu, Quan, Am - Anh 3

Bích Câu đạo quán.

Sang tới thế kỷ XVI và XVII, sự khủng hoảng của Nho giáo đã đẩy một số nhà Nho và một bộ phận dân chúng quan tâm nhiều tới Lão giáo, và điện thờ đạo Lão có nhiều sự phát triển mới, với việc thờ cúng các thần linh cơ bản theo Trung Hoa.

Đó là Tam thanh (Nguyên Thủy Thiên Tôn, Linh Bảo Đạo Quân, Thái Thượng Lão Quân), Ngũ Nhạc mà nổi lên với Đông Phương Sóc và Tây Vương Mẫu, rồi Thánh Phụ, Thánh Mẫu. Cửu Diệu Tinh Quân (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, Mặt Trời, Mặt Trăng, Hồ phủ, Kế đô) đồng thời trên chính điện cũng có cả tượng của Hoàng Quân giáo chủ (Ngọc Hoàng).

Có thể kể tới các quán điển hình như: Hưng Thánh Quán, Lâm Dương Quán, Hội Linh Quán, Linh Tiên Quán… đều ở Hà Tây cũ (nay là Hà Nội). “Thăng Long Tứ quán” bao gồm: Chân Vũ quán (tức đền Quán Thánh ở phố Quán Thánh); Huyền Thiên cổ quán (nay là chùa Quán Huyền Thiên ở phố Hàng Khoai); Đồng Thiên quán (nay là chùa Kim Cổ ở phố Đường Thành); Đế Thích quán (nay là chùa Vua ở phố Thịnh Yên).

Am là gì?

Hiện được coi là một kiến trúc nhỏ thờ Phật. Gốc của Am từ Trung Quốc, được mô tả như ngôi nhà nhỏ, lợp lá, dùng làm nơi ở của con cái chịu tang cha mẹ, về sau đổi kết cấu với mái tròn, lợp lá, làm nơi ở và nơi đọc sách của văn nhân. Từ đời Đường, Am là nơi tu hành và thờ Phật của ni cô đặt trong vườn tư gia.

Với người Việt, Am là nơi thờ Phật (Hương Hải am tức Chùa Thầy, Thọ Am tức Chùa Đậu – Hà Tây…) cũng có khi am là ngôi miếu nhỏ thờ thần linh của xóm làng – Vào thế kỷ XV (thời Lê sơ) là nơi ở tĩnh mịch để đọc sách làm thơ của văn nhân. Miếu thờ thần linh ở các làng hoặc miếu cô hồn ở bãi tha ma cũng gọi là Am.

(Theo Hành trình tâm linh)- HG ST